TEŞHİS SIRASINDA MÜDAFİİ BULUNMASI.ZORUNLU MÜDAFİİ TAYİNİ

YARGITAY CEZA GENEL KURULU   Esas No: 2008/6-71 Karar No: 2008/85   Teşhis Sırasında Müdafii Bulunması. Zorunlu Müdafii Tayini   T.C. YARGITAY CEZA GENEL KURULU Esas No: 2008/6-71 Karar No: 2008/85 Tarihi: 15.04.2008.Yağma Suçu  .Zorunlu Müdafii Tayini  .Teşhis Sırasında Müdafii Bulunması  .Müdafiin Dosyayı İnceleme Yetkisi  .Sanığın Müdafii ile Görüşme Hakkı  .Savunma Hakkının Kapsamı  ÖZET: Uyuşmazlık, 5271 sayılı CYY'nin 150/3. maddesi uyarınca zorunlu müdafii tayini gereken bir suça ilişkin soruşturma sırasında yapılan teşhiste müdafiin bulunmasının zorunlu olup olmadığına ilişkindir. Olayda, şikayetçinin polis karakoluna müracaat etmesiyle soruşturma evresi başladığından teşhis işleminin soruşturma evresi içinde yapıldığı anlaşılmakla sanıkların yağma suçu şüphelisi olmaları nedeniyle 5271 sayılı CYY'nin 150/3. maddesi kapsamında kendilerine zorunlu müdafii tayini yasa gereği gerekecektir. 5271 sayılı CYY'nin 149/3. maddesinde, müdafiin ifade alma veya sorgu süresince şüphelinin yanında olma, bunun dışında ise şüpheli ile görüşme ve hukuki yardımda bulunma, 84/1. maddesinde keşifte ve 85/2.maddesinde ise soruşturmayı geciktirmemek kaydıyla yer gösterme işlemi sırasında hazır bulunma hakkının bulunduğu açıkça belirtilmiştir. Bunun dışındaki işlemlerde müdafiin hazır bulundurulması na ilişkin yasada bir düzenleme yer almamaktadır. Teşhis işlemi gerektiğinde fotoğraf üzerinden de yapılabilecek olan ve bu yönüyle de şüphelinin imzasının alınmasının bile zorunlu olmadığı bir tanıma işlemdir. Şüpheli buna pasif olarak katılmakta ve teşhis sırasında herhangi bir beyanı da alınmamaktadır. Bu işlemde aktif olarak rol alan kişi olayın mağduru veya tanığıdır. Bu nedenle ifade alma, keşif ve yer gösterme işlemlerinde olduğu gibi müdafiin teşhiste hazır bulundurulma zorunluluğu bulunmamaktadır. Aksinin kabulü halinde soruşturma aşamasındaki bütün işlemlerde müdafiin hazır bulunması gerekebilecek hatta başından sonuna kadar gözaltı süresince müdafiin,şüphelinin sürekli yanında bulundurulması gerekebilecektir. Bununla birlikte müdafiin teşhiste bulunmaması, şüphelinin teşhise karşı müdafiin hukuki yardımından yararlanmasına, teşhisten önce veya sonra müdafii ile görüşmesine engel teşkil etmeyeceği de açıktır. Öte yandan uygulamada bazen mağdur veya tanık ile şüphelinin yüz yüze getirilerek karşılıklı beyanlarının alınması şeklinde, dolayısıyla yüzleştirme tarzında icra edilen işlemlere de teşhis denilmektedir. Böyle bir durumda şüpheli, mağdur veya tanık ile yüz yüze geldiği ve beyanı alındığı için artık sadece bir teşhis işlemi söz konusu olmayıp aynı zamanda şüphelinin aktif olarak katıldığı ifade alma işlemi gerçekleştirildiğinden bu durumda müdafiin katılımı zorunludur. Bu itibarla, kolluk tarafından şikayetçiye yaptırılan teşhiste müdafiin bulunması zorunluluğu olmadığı gibi, somut olayda yapılan teşhis işleminde yürürlükteki mevzuata göre herhangi bir usulsüzlük de bulunmamaktadır.